Vụ lúa Đông Xuân 2025–2026 đang bước vào giai đoạn sinh trưởng quan trọng, cũng là thời điểm nhiều đối tượng sâu bệnh bắt đầu gia tăng và gây hại sớm trên ruộng lúa. Trong điều kiện thời tiết lạnh về đêm, ẩm độ cao và ruộng lúa sinh trưởng mất cân đối, các đối tượng như bọ trĩ, rầy nâu, đạo ôn lá, cháy bìa lá và lem lép hạt có nguy cơ bộc phát mạnh nếu không được theo dõi và quản lý kịp thời.
Việc nhận diện sớm dấu hiệu sâu bệnh và áp dụng giải pháp quản lý đúng ngay từ đầu vụ chính là yếu tố then chốt giúp bà con bảo vệ năng suất và hạn chế rủi ro cuối vụ.

1) Tổng quan tình hình sâu bệnh vụ lúa Đông Xuân 2025–2026

Theo ghi nhận của ngành chuyên môn tỉnh Tây Ninh, trong vụ lúa Đông Xuân 2025–2026, nhiều đối tượng sâu bệnh đang gia tăng mật số và gây hại sớm, đặc biệt ở giai đoạn lúa đẻ nhánh – làm đòng, và có thể kéo dài đến giai đoạn lúa trổ.

Nguyên nhân chính đến từ:

• Thời tiết lạnh về đêm – ấm ban ngày.
• Ẩm độ không khí cao.
• Ruộng lúa xanh tốt nhưng mất cân đối sinh trưởng.

Những điều kiện này tạo môi trường thuận lợi để sâu bệnh phát sinh nhanh, lây lan mạnh nếu bà con không theo dõi sát và xử lý kịp thời ngay từ đầu vụ.

2) Các đối tượng sâu bệnh gây hại phổ biến trong vụ Đông Xuân

Trong vụ Đông Xuân năm nay, bà con cần đặc biệt lưu ý các đối tượng sau:

• Bọ trĩ;
• Rầy nâu;
• Bệnh lem lép hạt;
• Bệnh cháy bìa lá;
• Bệnh đạo ôn lá, ……

Các đối tượng này thường gây hại âm thầm, khó nhận biết sớm nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng hạt lúa cuối vụ.

3) Dấu hiệu nhận biết sớm sâu bệnh trên ruộng lúa Đông Xuân

Việc nhận diện sớm sâu bệnh ngay từ ngoài đồng là yếu tố then chốt giúp bà con xử lý đúng thời điểm, hạn chế lây lan và bảo vệ năng suất cuối vụ. Dưới đây là những dấu hiệu thường gặp của các đối tượng gây hại phổ biến trong vụ Đông Xuân.

a) Bọ trĩ gây hại lúa

Bọ trĩ thường xuất hiện sớm, nhất là ở giai đoạn lúa đẻ nhánh, gây hại chủ yếu trên lá non.

Khi ruộng lúa bị bọ trĩ tấn công, bà con có thể quan sát thấy:

• Lá non xoăn lại, bạc màu, đầu lá dễ khô
• Cây lúa sinh trưởng chậm, ruộng xanh không đều
• Những ruộng bón thừa đạm hoặc thời tiết khô – ẩm xen kẽ thường bị nặng hơn

Nếu không quản lý kịp thời, bọ trĩ sẽ làm lúa yếu ngay từ đầu vụ, ảnh hưởng đến khả năng đẻ nhánh hữu hiệu.

b) Rầy nâu

Rầy nâu là đối tượng dịch hại nguy hiểm, thường gây hại từ giữa đến cuối vụ.

Dấu hiệu dễ nhận biết:

• Lúa vàng chòm, sinh trưởng yếu
• Khi mật số cao có thể gây hiện tượng cháy rầy
• Rầy nâu còn là môi giới truyền bệnh virus, làm cây lúa suy kiệt nhanh

c) Bệnh lem lép hạt

Bệnh lem lép hạt gây hại trực tiếp đến năng suất thực thu, thường xuất hiện mạnh ở giai đoạn làm đòng – trổ.

Biểu hiện trên ruộng lúa:

• Bông lúa nhẹ, tỷ lệ hạt chắc thấp
• Hạt lép nhiều, hạt không đầy
• Năng suất và chất lượng hạt giảm rõ rệt

Đây là bệnh khó khắc phục nếu phát hiện muộn, vì đã ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình hình thành hạt.

d) Bệnh cháy bìa lá

Bệnh cháy bìa lá thường phát sinh trong điều kiện ẩm độ cao, ruộng bón phân mất cân đối.

Dấu hiệu nhận biết:

• Mép lá cháy xém từ ngoài vào trong
• Lá nhanh khô, giảm khả năng quang hợp
• Ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình nuôi hạt và tích lũy tinh bột

Nếu bệnh xuất hiện sớm và lan nhanh, ruộng lúa sẽ suy yếu rõ rệt ở giai đoạn quyết định năng suất.

e) Bệnh đạo ôn lá lúa

Đạo ôn lá là bệnh phổ biến trong vụ Đông Xuân, đặc biệt khi chênh lệch nhiệt độ ngày – đêm lớn.

Triệu chứng thường gặp:

• Trên lá xuất hiện đốm hình thoi, màu xám tro, viền nâu
• Vết bệnh lan nhanh khi thời tiết lạnh ẩm
• Nếu không phòng trừ kịp thời, bệnh có thể lây sang đạo ôn cổ bông, gây giảm năng suất nghiêm trọng

Đạo ôn lá thường bộc phát mạnh ở ruộng xanh tốt, bón thừa đạm và quản lý nước chưa hợp lý.

4) Tác hại nếu không quản lý sâu bệnh kịp thời

Trong vụ lúa Đông Xuân, sâu bệnh không gây hại ồ ạt ngay từ đầu, mà âm thầm làm suy yếu cây lúa. Nếu không được phát hiện và xử lý đúng thời điểm, những tác động ban đầu nhỏ sẽ nhanh chóng chuyển thành tổn thất năng suất nghiêm trọng ở giai đoạn cuối vụ.

Cụ thể, ruộng lúa có thể đối mặt với các rủi ro sau:

• Giảm mạnh số hạt chắc trên bông, do bộ lá bị tổn thương, khả năng quang hợp suy giảm.
• Tăng tỷ lệ lép lửng, hạt không đầy, làm giảm trọng lượng hạt.
• Gia tăng số lần phun thuốc, chi phí đầu vào tăng nhưng hiệu quả kiểm soát ngày càng thấp.
• Nguy cơ kháng thuốc và bộc phát dịch hại thứ cấp, khiến việc xử lý về sau trở nên khó khăn hơn.

Đặc biệt, rầy nâu và bệnh lem lép hạt nếu bộc phát mạnh ở giai đoạn làm đòng – trổ sẽ gây thất thoát trực tiếp số hạt trên bông. Khi đó, dù bà con có tăng cường phun thuốc thì năng suất đã mất gần như không thể phục hồi, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả kinh tế cuối vụ.

Chính vì vậy, quản lý sâu bệnh không phải là xử lý khi đã thấy thiệt hại rõ ràng, mà phải chủ động phòng ngừa và can thiệp sớm để bảo vệ trọn vẹn tiềm năng năng suất của ruộng lúa.

5) Giải pháp quản lý sâu bệnh lúa Đông Xuân theo khuyến cáo Đức Thành

Để bảo vệ năng suất và hạn chế rủi ro sâu bệnh trong vụ Đông Xuân 2025–2026, bà con cần quản lý theo từng đối tượng gây hại, xử lý đúng thuốc – đúng thời điểm – đúng giai đoạn lúa.

a) Quản lý rầy nâu trên lúa

Rầy nâu gây hại mạnh ở giai đoạn lúa đẻ nhánh đến làm đòng, chích hút làm lúa sinh trưởng yếu, đồng thời là môi giới truyền bệnh virus nguy hiểm.

Giải pháp khuyến cáo:
Sử dụng bộ đôi Season 450SC + Prochess 250WP theo hướng dẫn kỹ thuật.

✔ Kiểm soát rầy nâu hiệu quả ngay từ mật số thấp
✔ Hạn chế bộc phát rầy cao, giảm nguy cơ cháy rầy
✔ Giảm khả năng lây truyền bệnh virus trên ruộng lúa

 Áp dụng khi phát hiện rầy xuất hiện rải rác hoặc có nguy cơ gia tăng mật số.

b) Phòng ngừa và xử lý bọ trĩ

Bọ trĩ thường xuất hiện sớm, gây hại âm thầm trên lá non, làm lúa sinh trưởng chậm, ruộng xanh không đều.

Giải pháp khuyến cáo:
Sử dụng DT Ema 40EC kết hợp DT Aba 60.5EC (Đức Thành).

✔ Diệt bọ trĩ nhanh, hiệu quả cao
✔ Phù hợp xử lý sớm trên diện rộng
✔ Giảm hiện tượng xoăn lá, bạc lá, giúp lúa phát triển đồng đều

Nên xử lý sớm ở giai đoạn đẻ nhánh để hạn chế ảnh hưởng về sau.

c) Quản lý bệnh đạo ôn lá lúa

Bệnh đạo ôn thường phát sinh khi thời tiết lạnh về đêm, ẩm độ cao, gây cháy lá, làm giảm khả năng quang hợp của cây.

Giải pháp khuyến cáo:
Sử dụng Hexalazole 300SC theo đúng liều lượng và thời điểm.

✔ Kiểm soát tốt bệnh đạo ôn lá
✔ Giúp bảo vệ bộ lá khỏe mạnh
✔ Hạn chế lây lan sang giai đoạn làm đòng – trổ

d) Phòng trừ cháy bìa lá và lem lép hạt

Đây là hai bệnh ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng nuôi hạt và năng suất cuối vụ.

Giải pháp khuyến cáo:

• Captivan 400WP: sử dụng đúng giai đoạn để hạn chế bệnh cháy bìa lá
• Upper 400SC: giúp quản lý hiệu quả bệnh lem lép hạt, giảm tỷ lệ hạt lép, tăng hạt chắc

✔ Bảo vệ lá và bông lúa giai đoạn quyết định năng suất
✔ Giúp hạt chắc hơn, bông nặng hơn
✔ Ổn định năng suất cuối vụ

 Lưu ý kỹ thuật quan trọng

• Không phun thuốc tràn lan, tránh lãng phí và kháng thuốc
• Luân phiên hoạt chất khi cần xử lý nhiều lần
• Ưu tiên xử lý sớm khi sâu bệnh mới chớm xuất hiện

Kết luận

Trong sản xuất lúa Đông Xuân, quản lý sâu bệnh hiệu quả không nằm ở xử lý muộn, mà phải:

• Phát hiện sớm
• Xử lý đúng thời điểm
• Áp dụng đúng giải pháp cho từng giai đoạn sinh trưởng

Chủ động phòng ngừa sẽ giúp bà con giữ vững năng suất, giảm chi phí và hạn chế rủi ro cuối vụ.

Liên hệ ngay Đức Thành để được đội ngũ kỹ thuật tư vấn giải pháp phù hợp theo từng ruộng – từng giai đoạn lúa, giúp bảo vệ năng suất và hiệu quả vụ Đông Xuân 2025–2026.

Hiện tại chương trình khuyến mãi “Khui nắp Upper – Nhận ngay quà khủng” đang diễn ra sôi nổi:

Khi mua sản phẩm thuốc trừ bệnh Upper 400SC dung tích 100ml & 240ml tại các đại lý VTNN trên toàn quốc, quý bà con sẽ nhận được một thẻ cào trúng thưởng dưới nắp chai.​

Cào lớp phủ bạc để biết ngay kết quả trúng thưởng hấp dẫn.​

Bà con nhanh chân đến ngay đại lý gần nhất mua Upper 400SC và nhận ngay cơ hội trúng lớn cùng Đức Thành.

Hiện nay, Phân bón & Thuốc BVTV Đức Thành và Công ty Cổ phần Hi-tech Organic đang mở rộng hệ thống phân phối sản phẩm trên toàn quốc cùng nhiều chính sách hỗ trợ, ưu đãi hấp dẫn. Quý đối tác, đại lý kinh doanh VTNN có nhu cầu hợp tác thương mại, vui lòng liên hệ Hotline 0933 921 349 để được đội ngũ liên hệ tư vấn miễn phí.