Giai đoạn nuôi trái (từ 60 đến 90 ngày tuổi) được ví như “thời điểm vàng” quyết định năng suất và chất lượng của cả vụ mùa sầu riêng. Tuy nhiên, thời tiết mưa nhiều kéo dài gây cản trở sinh lý cây trồng. Làm thế nào để giữ trái ổn định, hạn chế tối đa tình trạng rụng, nứt và thối trái khi mùa mưa ập đến? Bài viết dưới đây sẽ hỗ trợ nhà nông bảo vệ vườn sầu riêng đang nuôi trái của mình

1. Vì sao mưa nhiều khiến sầu riêng dễ rụng trái?

Giai đoạn nuôi trái là thời điểm cây sầu riêng cần lượng dinh dưỡng và sự ổn định sinh lý rất cao. Khi gặp mưa lớn kéo dài, cây thường bị “sốc môi trường” do:

• Độ ẩm đất thay đổi đột ngột.
• Bộ rễ thiếu oxy vì úng nước.
• Khả năng hấp thu dinh dưỡng giảm.
• Đọt non phát triển mạnh, cạnh tranh dinh dưỡng với trái.
• Nấm bệnh phát sinh nhanh trong điều kiện ẩm độ cao.

Kết quả thường gặp:

• Rụng trái non.
• Nứt trái.
• Thối trái.
• Trái phát triển không đồng đều.

Đặc biệt, ở giai đoạn trái từ 60–90 ngày tuổi, cây rất nhạy cảm với biến động thời tiết. Nếu xử lý chậm, thiệt hại năng suất có thể xảy ra chỉ sau vài đợt mưa lớn liên tiếp.

2. Thoát nước nhanh – Ưu tiên số 1 khi mưa kéo dài

Nhiều nhà vườn tập trung phun thuốc nhưng lại bỏ qua yếu tố quan trọng nhất: thoát nước.

Khi nước đọng quanh gốc:

• Bộ rễ bị nghẹt.
• Rễ non dễ thối.
• Nấm Phytophthora phát triển mạnh.
• Cây suy rất nhanh sau mưa.

Biện pháp cần thực hiện:

Thiết kế mương rãnh: Đảm bảo đáy mương phải sâu hơn tầng rễ ít nhất 50cm. Khi mưa liên tục, nước phải được dẫn thoát ra khỏi vườn nhanh nhất có thể.

Kiểm soát cỏ dại: Cỏ dại trong mùa mưa là con dao hai lưỡi. Giữ một lượng cỏ vừa phải để chống xói mòn đất, nhưng phải phát dọn sát gốc để tạo độ thông thoáng, tránh để cỏ quá cao che khuất ánh sáng và giữ ẩm quá mức làm nấm bệnh sinh sôi.

3. Chủ động phòng nấm bệnh sau mưa

Đây là các nhóm nấm gây:

• Thối trái.
• Thối cuống.
• Thán thư trái.
• Cháy vỏ trái.
• Rụng trái hàng loạt sau mưa.

Trong mùa mưa, nên ưu tiên các loại thuốc có tính bám dính cao. Nhà nông có thể phối hợp hoạt chất Metalaxyl (nội hấp) với Mancozeb hoặc Gốc Đồng (tiếp xúc) để bảo vệ trái từ trong ra ngoài, phòng bệnh sớm luôn hiệu quả hơn xử lý khi trái đã bắt đầu thối hoặc rụng nhiều.

• Phun phòng nấm sớm trước và sau mưa.
• Giữ vườn thông thoáng và hạn chế ẩm độ kéo dài quanh tán cây.

4. Bổ sung dinh dưỡng giúp giữ trái ổn định

a) Bổ sung Canxi – Bo giúp giảm rụng trái

Ưu tiên Canxi-Bo: Canxi giúp vách tế bào cứng cáp, còn Boron giúp quá trình vận chuyển Canxi hiệu quả hơn. Phun định kỳ 7-10 ngày/lần giúp cuống trái “dai” hơn, và giảm rụng trái non.

b) Tăng Kali giúp hạn chế nứt trái

Một hiện tượng phổ biến khi gặp mưa lớn là trái hút nước nhanh gây nứt vỏ.

Bổ sung Kali hợp lý giúp:

• Ổn định áp suất tế bào.
• Làm vỏ trái dày và cứng hơn.
• Hạn chế nứt trái khi thời tiết thay đổi đột ngột.

Nhà vườn có thể ưu tiên:

• Kali Silic.
• Kali hữu cơ.
• Các dòng phân giàu Kali dễ hấp thu.

c) Hạn chế bón thừa đạm trong mùa mưa

Đây là sai lầm rất phổ biến.

Khi bón nhiều đạm lúc mưa dầm:

• Cây ra đọt non mạnh.
• Bộ lá mềm yếu.
• Dễ nhiễm nấm bệnh.
• Trái cạnh tranh dinh dưỡng với đọt.

👉 Kết quả là rụng trái hàng loạt dù cây nhìn vẫn xanh tốt.

5. Chặn đọt non để tập trung nuôi trái

Mưa liên tục thường kích thích cây đi đọt rất mạnh.

Trong khi đó:

• Đọt non tiêu tốn dinh dưỡng rất lớn.
• Trái bị “cướp” dinh dưỡng.
• Tăng nguy cơ rụng trái sinh lý.

Giải pháp:

• Theo dõi đọt thường xuyên.
• Chặn đọt sớm bằng các giải pháp phù hợp.
• Ưu tiên sản phẩm giàu Lân – Kali như MKP.

👉 Mục tiêu là giữ cây ổn định sinh lý và tập trung dinh dưỡng nuôi trái.

6. Tỉa cành thông thoáng giúp giảm áp lực bệnh

• Tỉa cành vô hiệu.
• Loại bỏ cành sâu bệnh.
• Giảm mật độ cành trong tán.
• Dọn sạch trái rụng dưới gốc.

👉 Tán cây thông thoáng giúp giảm đáng kể áp lực bệnh trong mùa mưa.

7. Kết luận

Mưa nhiều trong giai đoạn nuôi trái là thử thách lớn đối với vườn sầu riêng. Tuy nhiên, nếu nhà vườn chủ động:

• Thoát nước nhanh.
• Phòng nấm bệnh sớm.
• Quản lý đọt non hợp lý.
• Bổ sung Canxi – Bo và Kali đúng thời điểm.
• Giữ vườn thông thoáng.

👉 Hoàn toàn có thể hạn chế rụng trái, giảm nứt trái và duy trì năng suất ổn định trong mùa mưa.

Trong canh tác sầu riêng, xử lý sớm luôn quan trọng hơn xử lý muộn. Chủ động một bước sẽ giúp nhà vườn bảo vệ tốt năng suất và chất lượng trái trong giai đoạn quyết định của vụ mùa.